مسئله برقراری ارتباط جنسی در تمامی جوامع بشری مسئله ای حائز اهمیت است؛ از این روست که هر کدام از جوامع دنیا راه کاری برای پاسخگویی به نیازهای جنسی در پیش گرفتند. در بسیاری از جوامع غربی مسئله ارتباط زن و مرد قبل از ازدواج رسمی و قانونی امری معقول به نظر می رسد و چه بسا، بسیاری از ازدواج های سفید در جوامع غربی منتج به ازدواج قانونی و رسمی گردند. اما در ایران وضعیت چگونه است؟

ازدواج سفید چیست؟

در ایران، ازدواج سفید به معنی زندگی مشترک زن و مردی است که هیچ گونه علقه زوجیتی به طور رسمی و قانونی میان آنها وجود ندارد و تنها خود تمایل داشتند که کنار یکدیگر زندگی کنند. در واقع، در ازدواج سفید هیچ گونه تعهد شرعی و قانونی میان زوجین وجود ندارد و زوجین بدون آنکه ازدواج خود را در محلی ثبت کرده باشند به زندگی با یکدیگر ادامه می دهند. این در حالی است که در سایر کشورها ازدواج سفید به معنی ازدواج بدون سکس یا داشتن رابطه جنسی است. علت نام گذاری این ازدواج به ازدواج سفید این است که فرهنگ غربی متأثر از این دیدگاه است که در ازدواج سفید هیچ ملحفه ای کثیف نخواهد شد. نظرسجنی سازمان بهداشت ملی آمریکا اعلام کرده است که تنها 2درصد از زوجینی که با یکدیگر ازدواج می کنند ارتباط جنسی خیلی کم یا هیچ گونه ازارتباط جنسی میان انها اتفاق نمی افتد که به آن ازدواج سفید یا ازدواج بدون مصرف گفته می شود. این در حالی است که تعریف ازدواج سفید در ایران کاملاً از نوع غربی آن متفاوت است.


ازدواج سفید در ایران

همه ما می دانیم که فرهنگ غنی ایران مبتنی بر تشیع و تدین است. از این رو، جامعه ایرانی به جز ازدواج شرعی و قانونی که با آن آشنایی دارید سایر اشکال ارتباط از جمله ازدواج سفید را غیرمشروع و غیرقانونی تلقی می کند. احکام حاکم بر جامعه ایرانی عموماً مستنبط از فقه امامیه و نظرات فقها هستند که ازدواج سفید در آنها جایی ندارد. با این اوصاف، می دانیم که آمار ازدواج سفید در ایران رو به فزونی است. حال علت این گرایش و تمایل در میان جوانان برای برقراری ارتباط از طریق نامشروع و شکل دهی ازدواج سفید چیست؟

پذیرش یا عدم پذیرش ازدواج سفید در ایران

همان طور که سابقاً نیز گفته شد، ازدواج سفید فاقد پایه های شرعی و قانونی است و به همین جهت در میان مردم جامعه ایران از پذیرش بالایی برخوردار نیست؛ چه بسا والدین دختر، با این نوع ازدواج مخالف باشند؛ چرا که اگر ازدواج به هر دلیلی منتج به جدایی شود، دختر از هیچ حق و حقوقی برخوردار نخواهد بود و نمی تواند در هیچ مرجعی اقامه دعوا کند. البته، درصد کمی از جامعه ایران که تحت تأثیر فرهنگ های مقتبس از غرب هستند، ازدواج سفید را می پذیرند و با آن مشکلی ندارند.

دلایل روی آوردن جوانان به مسئله ازدواج سفید

به نظر می رسد مهمترین دلایل جوانان برای علاقه مندی به ازدواج سفید را می توان در موارد زیر برشمرد:

  1. وجود مشکلات اقتصادی: دشواری شرایط اقتصادی جوانان را به این سمت سوق می دهد که از برقراری ارتباط شرعی و قانونی شانه خالی نمایند و به سمت ازدواج غیر قانونی روی آورند.
  2. بالا رفتن سن ازدواج جوانان ایرانی: می دانیم که برای ازدواج از منظر عرفی سن معقول و متعارفی لازم است؛ از این روست که هر چه سن ازدواج بالاتر رود، افراد دچار تشویش خاطر بیشتری در انتخاب خود می شوند و به طوری وسواس گونه با مسائل برخورد می کنند که همین امر انتخاب شریکی به صورت شرعی و رسمی و قانونی را برای آنها مشکل می سازد و از این رو، بهتر می دانند تا با ازدواج سفید نیاز و غریزه جنسی خود را بر طرف نموده و در مقابل تعهدی رسمی نیز نداشته باشند.
  3. بالا بودن آمارهای طلاق در کشور: با نگاهی گذرا به آمارهای طلاق در چند سال اخیر در کشور ایران می توان دریافت که طلاق و مفارقت میان زوجین رشد فزاینده ای نسبت به سالیان قبل داشته است. بیشترین علل آن را می توان به مشکلات اقتصادی میان زوجین، مشکلات جنسی، خیانت و اعتیاد بر شمرد. جوانان نیز با مشاهده چنین وضعیتی تمایل بر ان دارند که با ازدواج سفید نیازهای غریزی خود را برطرف کنند و در مقابل جدال های ناشی از طلاق و درگیری والدین و پرداخت حقوق مالی زوجه را از ذمه خود خارج نمایند.
  4. مسئولیت ناپذیری نوجوانان: متأسفانه بسیاری از جوانان امروزه آمادگی پذیرش مسئولیت زندگی مشترک را ندارند؛ از این رو بر این باورند که با ازدواج سفید مسئولیتی متوجه آنان نخواهد بود و در عین حال هر زمان که بخواهند بدون دغدغه تصمیم بر جدایی می گیرند.
  5. عدم اعتقاد به ازدواج رسمی: امروزه بسیاری از جوانان از منظر دینی دارای اعتقادات سستی هستند و بسیاری از مسائل مذهبی و دینی را درک نمی کنند. از سوی دیگر، هیچ گونه نظارت و کنترلی بر این نوع فضای فکری جوانان وجود ندارد و به همین دلیل بسیاری از جوانان که شیفته فرهنگ غربی هستند به دنبال ازدواج سفید و روابط آزاد در زندگی می روند.
  6. سنجش طرف مقابل در رابطه: تعداد زیادی از جوانان معقدند که برای داشتن زندگی مشترک و بر عهده گرفتن حقوق و تکالیف در زندگی باید شناخت مطلوب و مناسبی از طرف مقابل پیدا کرد؛ از این رو، بهترین راه برای آنها این است که مدتی را با هم به زندگی بپردازند تا با عقاید و اخلاقیاتی یکدیگر آشنایی پیدا کرده و سپس اقدام به ازدواج رسمی نمایند.

مهمترین مشکلات ازدواج سفید در ایران

  • عدم وفاداری میان زوجین
  • ورود لطمات جبران ناپذیر عاطفی
  • ترک زندگی زناشویی بدون هیچ گونه تعهد و تقیّد.

مهمترین فواید ازدواج شرعی و رسمی

از مهمترین امتیازات ازدواج رسمی این است که در صورت ترک زندگی مشترک زوجه می تواند از حقوقی از جمله مهریه، نفقه، اجرت المثل ایام زناشویی بهره مند شود. این در حالی است که در ازدواج سفید هیچ گونه تعهدی بر زوج به منظور پرداخت حقوق مالی زوجه وجود نخواهد داشت.

مجازات ازدواج سفید؛ آیا ازدواج سفید قابل مجازات است؟

در ایران داشتن هر نوع رابطه جنسی خارج از منظر شرعی و قانونی زنا تلقی شده و قابل مجازات است. از این رو برای مرد و زن مجازات زنا در نظر گرفته خواهد شد. برای اطلاعات بیشتر در مورد مقاله حکم زنا در قانون مجازات اسلامی را بخوانید.

مصاحبه ای با جوانانی که تن به ازدواج سفید داده اند

نینا و احمد سالهاست که در آپارتمان کوچک یک خوابه خود با هم خوشبخت زندگی می کنند. آنها هزینه مواد غذایی را تقسیم می کنند. آنها اجاره را تقسیم کردند.

اما در ایران ، جایی که تعالیم اسلامی در همه ابعاد زندگی بافته شده است ، عمل آنها غیرقانونی است؛ چرا که آنها ازدواج نکرده اند.

این زوج در میان تعداد فزاینده ای از زوج های جوان در ایران است که بدون ازدواج رسمی و شرعی با یکدیگر زندگی می کنند، روندی که دولت می گوید ارزش های مذهبی کشور را تضعیف می کند. و این در حالی است که دولت ایران به شدت با مقوله ازدواج سفید برخود می کند.

برآورد رسمی در مورد تعداد زوج های مجردی که در ایران زندگی مشترک دارند، وجود ندارد، جایی که کسانی که به رابطه جنسی، معاشرت یا حتی خارج از ازدواج دست می زنند، در سمت اشتباه قانون قرار دارند. اما مقاماتی مانند سیاوش شهریور ، معاون فرماندار تهران بزرگ ، می گویند که "ازدواج های سفید" در حال افزایش است.

به گفته انصاری ، کارشناس حقوق زنان در جمهوری اسلامی ، با حدود 60 درصد جمعیت کمتر از 30 سال ، زندگی مشترک در ایران اجتناب ناپذیر است. و اگرچه سخنان رسمی سخت گیرانه است، اما بخش قابل توجهی از جامعه ایران پیچیده تر و پنهان تر از دستگاه حاکم است.

استدلال بسیاری از جوانان این است که: "بسیاری از ایرانیان قبل از ازدواج با هم زندگی می کنند. این امر مقرون به صرفه و  اقتصادی است".  ازدواج سفید راهی برای قرار ملاقات و زندگی مشترک است و به سختی ازدواج در کشوری محدود نمی شود که جوانانش را از هر جهت ملول و خسته می کند. "

مانند دیگر زوج های مجرد ، نینا و احمد از دادن نام خانوادگی خودداری کردند. او در دومین ازدواج سفید خود است. او گفت، زندگی مشترک، اگرچه غیرقانونی است؛ اما "انسانی تر" از یک ازدواج عجول است.

نینا 28 ساله گفت: "وقتی زندگی خود را تأمین می كنید و ... یك زن مستقل هستید ، هیچ كسی جرات نمی كند از شما در مورد ازدواج سوال كند."

مقامات دولتی با این اختلاف نظر ندارند و می گویند ازدواج سفید زنان را در معرض آسیب قرار می دهد. آنها بحث می کنند اگر یک دوست پسر نمی تواند هیچ گونه حمایت مالی از زن داشته باشد در حالی که این استدلال مورد تمسخر بسیاری از جوانان ایرانی است.

نینا از جمله کسانی است که این استدلال تمسخر کرد.

وی گفت: "ما هر وقت بخواهیم می توانیم از هم جدا شویم." "ما نمی دانیم آینده ما چه خواهد بود."

از نظر احمد، ازدواج سفید به دلایل مالی نیز جذاب است. وی گفت که ازدواج سنتی می تواند برای جوانان ایرانی که برای کنار آمدن در یک اقتصاد ضعیف تلاش می کنند بسیار گران باشد.

"چرا روی زمین ما باید ده ها میلیون تومان هزینه کنیم تا در زندگی زناشویی و یک طلاق بالقوه بسیار گران قیمتی محصور شویم؟" احمد 30 ساله گفت.

طبق گزارش رسانه های ایران ، در 15 سال گذشته میزان طلاق در این کشور تقریباً سه برابر شده است و حدود 20٪ از ازدواج ها به طلاق ختم می شود.

طلاق در ایران نه تنها گران است ، بلکه تحقق آن برای زنان نیز دشوار است. اگر شوهر تمایلی به طلاق همسر خود نداشته باشد ، وی باید از نظر قانونی ثابت کند که وی از نظر جسمی بدرفتاری کرده ، از نظر روانی دارای مشکلات روانی بوده یا در انجام وظایف زناشویی خود کوتاهی کرده است.

زیبا خانم دیگری است که پس از طلاق گرفتن از شوهر خود به ازدواج سفید روی آورد. این خانم 32 ساله اکنون با دوست پسرش امیرعلی در آپارتمانی در حوالی دانشگاه تهران زندگی می کند.

زیبا گفت: "مراسم عروسی گران می شود و جهیزیه گردن می شکند."

مهریه ها در ایران که مهریه نامیده می شوند ، معمولاً به صورت سکه های طلا پرداخت می شوند ، اما برخی از زنان در ازای تسویه حساب های طلاق ، چشم پوشی از پول نقد را آغاز کرده اند.

از نظر کشور ایران:

تنها جایگزین قانونی این زوج برای ازدواج سنتی ، صیغه است ، ازدواج موقت طبق قوانین اسلامی. قرارداد کوتاه مدت روابط قبل از ازدواج را امکان پذیر می کند. صیغه می تواند به مدت چند ساعت دوام بیاورد یا ده ها سال طول بکشد و به طلاق پرهزینه ختم نمی شود.

اگرچه مقامات دولتی و روحانیون به مردان جوان توصیه می کنند که ازدواج موقت را در نظر بگیرند ، اما بسیاری از ایرانیان این عمل را ناخوشایند می دانند ، به ویژه زنان جوان تحصیل کرده ای مانند زیبا ، که این عمل را توهین آمیز می دانند.

نظر شما در مورد ازدواج سفید در ایران چیست؟ نظر خود را برای ما کامنت کنید.