۰۲۱88501196 ۰۲۱88501196
تماس

جرائم پزشکی

حدود مسئولیت پزشکان در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مشخص شده است. ماده 495 قانون مجازات اسلامی چنین مقرر کرده است: «هرگاه پزشک در معالجاتی که انجام میدهد موجب تلف یا صدمه بدنی گردد، ضامن دیه است مگر آنکه عمل او مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد یا این که قبل از معالجه برائت گرفته باشد و مرتکب تقصیری هم نشود و چنانچه اخذ برائت از مریض به دلیل نابالغ یا مجنون بودن او، معتبر نباشد و یا تحصیل برائت از او به دلیل بیهوشی و مانند آن ممکن نگردد، برائت از ولی مریض تحصیل می شود.
تبصره ۱- در صورت عدم قصور یا تقصیر پزشک در علم و عمل برای وی ضمان وجود ندارد هرچند برائت اخذ نکرده باشد.
تبصره ۲- ولیّ بیمار اعم از ولی خاص است مانند پدر و ولی عام که مقام رهبری است. در موارد فقدان یا عدم دسترسی به ولی خاص، رئیس قوه قضائیه با استیذان از مقام رهبری و تفویض اختیار به دادستانهای مربوطه به اعطای برائت به طبیب اقدام مینماید». بنابراین پزشک باید در معالجاتی که نسبت به بیمار انجام می دهد، مطابق قوانین و مقررات و موازین پزشکی اقدام کند. فرض کنید الف پزشکی است که از بیمار برائت گرفته است؛ اما در معالجاتی که انجام می دهد مرتکب قصور شده و متأسفانه صدمه جسمی یا جانی به بیمار وارد شده است در این حالت، با وجود اخذ برائت از بیمار، پزشک مسئول است؛ چرا که موازین پزشکی را رعایت ننموده است؛ اما بار اثبات تقصیر پزشک بر عهده بیمار است. در مقابل فرض کنید، الف پزشکی است که از بیمار برائت اخذ نکرده؛ اما در اعمال پزشکی که انجام می دهد تمامی موازین و اصول پزشکی را رعایت می کند؛ به رغم رعایت تمامی این موارد صدمه جسمی یا جانی به بیمار وارد می شود. در این جا پزشک مسئولیتی دارد؛ اما اثبات این امر که نظامات دولتی را رعایت کرده و مرتکب تقصیری نشده است، با پزشک است.  

برای طرح شکایت نسبت به تقصیر پزشک باید به دادسرای مربوط به جرایم پزشکان مراجعه نمود.دادسرا پرونده پزشکی را در اختیار کمیسیون پزشکی قرار می دهد تا بررسی نمایند که پزشک مرتکب تخلفی شده است یا خیر؟ پس از آن، دادسرا پزشک یا تیم پزشکی را احضار می نماید تا در مورد عمل خود توضیح دهند. در اینجا دو فرض متصور است: 1- پزشک می تواند دادستان را قانع نماید و قرار منع یا موقوفی تعقیب صادر می شود؛ 2- پزشک نمی توان دادستان را قانع کند  که کیفرخواست صادر می شود و موضوع به دادگاه ارجاع می گردد. برای مطالعه بیشتر مقاله تفاوت اخذ برائت و رضایت از پزشک را بخوانید. برای مشاهده کانال تلگرام و پیج اینستاگرام مؤسسه حقوقی روی آیکون های زیر کلیک کنید.

فهرست محتوا

لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است. چاپگرها و متون بلکه روزنامه و مجله در ستون و سطرآنچنان که لازم است و برای شرایط فعلی تکنولوژی مورد نیاز و کاربردهای متنوع با هدف بهبود ابزارهای کاربردی می باشد.

چه تفاوتی میان تخلفات پزشکی و جرایم پزشکی وجود دارد؟

تخلفات پزشکی مربوط به تخلفات صنف پزشکان است. فرض کنید الف پزشک عمومی است؛ اما خودسرانه و بدون داشتن مجوز به یکی از رشته های پزشکی که کاملاً تخصصی می باشد مثلاً جراحی مغز و اعصاب ورود پیدا می کند. این عمل تخلف پزشکی محسوب می شود.حال ممکن است در اثر تخلف پزشکی وقوع جرم نیز صورت بگیرد. رسیدگی به تخلفات پزشکی موجب مسئولیت انتظامی پزشکان خواهد بود. رسیدگی به جرایم پزشکی در صلاحیت هیئت های انتظامی نظام پزشکی است. اما در فرضی که پزشک مرتکب جرم شده باشد، رسیدگی به آن در صلاحیت دادسرای جرایم پزشکی است.

هیئت های انتظامی در رسیدگی به جرایم پزشکی از چه قسمت هایی تشکیل شده است؟

هیئت های انتظامی به مراجع زیر تقسیم می شوند:
  • دادسرای انتظامی؛
  • هیئت بدوی انتظامی؛
  • هیئت تجدید نظر انتظامی؛
  • هیئت عالی انتظامی.
در صورت وقوع تخلف از ناحیه پزشکان، موضوع به دادسرای انتظامی ارجاع می شود که همگی اعضای آن اعم از دادستان و دادیاران باید در حوزه پزشکی تخصص و تجربه ای حداقل 7 ساله داشته باشند. پس از انجام تحقیقات موضع در هیئت بدوی مطرح می شود و در فرضی که مورد اعتراض و تجدیدنظر خواهی قرار بگیرد، موضوع پزشکی در هیئت تجدیدنظر  و پس از آن هیئت عالی مطرح می شود.

صلاحیت سازمان تعزیرات حکومتی در مورد جرایم پزشکی به چه مواردی محدود می شود؟

صلاحیت سازمان تعزیرات حکومتی شامل موارد زیر است:
  1. ایجاد مؤسسه پزشکی توسط اشخاصی که صلاحیت لازم در عرصه پزشکی را ندارند و مجوزهای لازم را در این خصوص دارا نمی باشند؛
  2. خودداری مراکز درمانی و پزشکی از ارائه خدمت رسانی به بیماران و پذیرش آن ها؛
  3. خودداری مراکز درمانی و پزشکی از انجام فعالیت های اولیه اورژانسی نسبت به بیماران.

سازمان نظام پزشکی در چه مواردی صلاحیت رسیدگی به تخلفات پزشکی را دارد؟

موارد صلاحیت سازمان نظام پزشکی عبارت است از:
  1. ارجاع از طرف هیئت های انتظای پزشکی؛
  2. شکایت از سازمان بهداشت، درمان و آموزش؛
  3. تخلفات مشهود پزشکان که به اطلاع اعضای دادسرا و هیئت های نظام پزشکی رسیده باشد.

هر گاه پرستار یا مریض بداند دستور پزشک اشتباه است چه کسی ضامن است؟

در فرضی که پرستار یا بیمار بداند که دستوری که پزشک داده اشتباه است؛ ولی به آن عمل کند، خود بیمار یا پرستار ضامن است و ضمانی متوجه پزشک نیست. تبصره 1 ماده 496 چنین مقرر کرده است:«...در موارد مزبور، هرگاه مریض یا پرستار بداند که دستور اشتباه است و موجب صدمه و تلف می شود و با وجود این به دستور عمل کند، پزشک ضامن نیست بلکه صدمه و خسارت مستند به خود مریض یا پرستار است...».

اگر اخذ برائت از ولی بیمار میسر نباشد، چه باید کرد؟

در مورارد ضروری که تحصیل برائت امکان پذیر نباشد و پزشک طبق مقررات اقدام به معالجه کند ضمان و مسئولیتی متوجه او نخواهد بود.

راهنمای استفاده از وکیل

بی شک هر کس که بر مزایای داشتن وکیل در دعاوی حقوقی و یا معاملات آگاهی داشته باشد بدون داشتن یک وکیل خوب و خبره هیچ فعالیت دارای ریسکی را بدون حضور وکیل خود انجام نمی دهد.
البته در یک دهه اخیر تمایل مردم کشور عزیز به گرفتن وکیل و استفاده از مزایای داشتن وکیل در مشکلات قضایی بسیار افزایش یافته است.

اما هنوز هم هستند افرادی که خودشان شخصا اقدام به انجام معامله ای میکنند و پس از گیر افتادن در دام و یا به دردسر افتادن اقدام به مشورت با وکیل میکنند. یکی از دلایل طولانی شدن زمان رسیدگی به پرونده های قضایی در دادگاه ها و دادسراها و زیاد شدن پرونده های قضایی در دادگاه ها مشورت نکردن با وکیل در امور قضاییست.

چرا به وکیل نیاز داریم ؟

پرونده های حقوقی اغلب ماهیت پیچیده ای دارند و همه چیز آن گونه که در ظاهر  ساده به نظر می رسدنیست . یک پرونده حقوقی نیز ممکن است به دلیل انتخاب  روش غلط برای رسیدن به نتیجه از سوی طرفین پرونده یا هر دلیل دیگری چند سال  سپری شود و تازه افراد به فکر انتخاب وکیل می افتند . اما برخی از افراد  با بروز کوچک ترین مشکل حقوقی نیز به سراغ متخصص قانون یعنی وکیل می روند و  از مزایای آن اعم از جلوگیری از اطاله دادرسی_پپیگیری وکیل بجای موکل در  مراجع قضایی و استفاده از راه حل های قانونی مناسب بهره مند می شوند.

آیا حضور وکیل تاثیری در روند دادرسی دارد؟

اغلب قضاوت در پرونده ای که وکیل دادگستری در آن حضور  دارد دقت و ملاحظه بیشتری مبذول می نمایند و مسلما حضور وکیل در دفاتر شعب و  آشنایی با مفاهیم حقوقی و آیین دادرسی مدنی و کیفری و دید و بینش مدیر  دفتر و کارکنان شعب که براثر تجربه کاری حادث گردیده است باعث خواهد شد  روال پرونده سریعتر صحیح تر طی شود.
بنابراین بهتر است قبل از هرگونه اقدام که درآینده بار حقوقی خواهد داشت  با یک وکیل دادگستری (همانند کاری که افراد در کشورهای پیشرفته انجام می  دهند) مشورت نمائیم تا جلوی خسارات آتی را بگیریم و در صورت بروز اختلافات  قبل از اقدام حقوقی حتما با یک وکیل مشورت کنیم که چه بسی یک مشورت ساده و  صرف هزینه ای اندک جلوی خسارات و راه های طولانی دادگاهها و اطاله وقتمان  را بگیرد.

نحوه اعطای وکالت به وکیل چگونه است؟

در حال حاضر اعطای وکالت به صورت الکترونیک و بدون نیاز به حضور موکل انجام می شود.

مزایای استفاده از وکیل در دعاوی خانوادگی چیست؟

تجربه نشان داده است اغلب اشخاص بالاخص افرادی که از شان و مرتبه بالایی  برخوردارند بعد از حضور در جلسات خانوادگی دادگاه به علت درگیری های لفظی و  تنش های عصبی از اینکه خود در جلسات حضور یافته و وکیل نگرفته اند اظهار  پشیمانی نموده اند، زیرا حضور وکیل اغلب مانع از طرح مباحث بی اساس و پایه  خواهد شد.
حضور وکیل در دعاوی خانوادگی باعث تسریع امور _ عدم حضور زوجین در جلسات خواهد شد.

مزایای استفاده از وکیل در دعاوی کیفری چیست؟

در پرونده های حقوقی بدون حضور موکل وکیل می تواند ضمن اعلام وکالت و  ارائه لایحه از موکل خود دفاع کند . اما در پرونده های کیفری ، خود متهم  باید حضور داشته باشد و تا زمانیکه تحقیقات مقدماتی به پایان نرسیده وکیل  حق دخالت ندارد و با اتمام مراحل دادرسی و تحقیقات مقدماتی او می تواند  وارد پرونده شود . علت این مسئله هم این است که چون موکل متهم به انجام  جرمی کیفری است وکیل نمی تواند پاسخگوی اتهام او باشد و او خودش باید نسبت  به این مساله پاسخگو باشد.
وکیل دادگستری می تواند با تنظیم شکوائیه مناسب تعیین و تشخیص جرم  ارتکابی انجام اقدامات قضایی حضور در کلانتری و دادسرا و عدم مواجهه شاکی  ومتهم کلیه اقدامات اعم از مراحل مقدماتی (دادسرا) بدوی تجدیدنظر را انجام  دهد.